LP / CD / DVD De ouderwetse LP is terug en hoe!

Topic in 'Muziek, Film, Radio & TV' gestart door Ad Verschoor, 15-11-2017.

  1. Ad Verschoor

    Ad Verschoor Donateur

    Deze vinylfabriek begon communistisch, maar is nu wereldwijd marktleider
    Hoempapa en Britse punk hebben de fabriek jarenlang overeind gehouden


    Een vinylfabriek in het Tsjechische slaapdorp Lodenice, begonnen door de communisten in 1951, is uitgegroeid tot wereldwijd marktleider - 27 miljoen platen worden er dit jaar geperst.

    Tegen de tijd dat een vinylplaat van het nieuwe U2-album straks op een ouderwetse platenspeler belandt, is hij al door vele handen gegleden. De handen van de verkoper, die van de distributeur én de handen van de 59-jarige Eva Bartunková.

    Iedere dag is ze te vinden in een loods in Lodenice, een dorp in Midden-Bohemen, een half uur rijden van de Tsjechische hoofdstad Praag. Dit is de thuisbasis van GZ Media, wereldwijd marktleider in de productie van vinyl. Bartunková staat er deze morgen een machine te bedienen die dikke plakken vinyl ter grootte van eierkoeken tot lp's perst. Het vasthouden van een lp wordt nooit meer zoals de allereerste keer, mijmert ze. 'Een wonder vond ik dat! Muziek uit zo'n plat ding - hoe was het mogelijk?'

    Bartunková is een vrouw op sokken in sandalen. Ze komt uit de tijd van Elvis, lacht ze verlegen, toen half Tsjechoslowakije op clandestiene westerse hitjes stond te heupwiegen. Ze begon op haar veertiende als stagiair, controleerde een tijd lang dag in dag uit de geluidskwaliteit en verhuisde toen naar het persen. Van begin tot eind is het een delicaat proces.

    Communisten
    [​IMG]
    Eva Anyzova in de pershal. © Fabian Weiss


    In 2017 mikt GZ Media op een productie van 27 miljoen platen, bijna een verdubbeling ten opzichte van drie jaar geleden. En dat terwijl iedereen kortgeleden nog stond te popelen om de langspeelplaat op de schroothoop van de geschiedenis te gooien. De lp leeft. Tijdens een wandeling door de loods van GZ kom je platen tegen van de Nigeriaanse zanger Fela Kuti en de Amerikaanse rapper Notorious B.I.G., maar ook van Michael Jackson en de speedmetal van Razor.

    Het 1.800 inwoners tellende slaapdorp Lodenice wordt volledig door de vinylfabriek gedomineerd. 'De communistische machthebbers hadden eind jaren veertig grote plannen voor Lodenice', vertelt directeur Michal Sterba (39). 'Het moest een soort entertainmentdorp worden, inclusief filmstudio's.'

    [​IMG]
    CEO Michal Sterba © Fabian Weiss


    In 1951 rolde de eerste lp van de persen, een novum waarmee de communisten zonder het door te hebben bijdroegen aan hun eigen ondergang. Dansen op een lp of ondergronds concert van de psychedelische rockband The Plastic People of the Universe gold in Praag als een verzetsdaad. Protesten tegen de arrestatie van de Tsjechische band brachten toneelschrijver Václav Havel in contact met andere mensenrechtenactivisten en leidden zo tot het manifest Charta '77.

    Jaren later, toen Havel de eerste president van het vrije Tsjechoslowakije was geworden, liet hij Frank Zappa (op wiens teksten de bandnaam van de Plastic People geïnspireerd is) invliegen en promoveerde hem in een oogwenk tot cultureel adviseur.

    Punk en hoempapa
    Als je deathmetal doet, ga je na een paar uur door de microscoop turen heel rare dingen zien

    Vojta Roupa
    Met de lp leek het in die jaren gedaan. Bij GZ Media rolde er alleen nog lokale hoempapa van de persen en wat klassiek voor de Japanse markt. 'En de punkrockbandjes uit Engeland niet te vergeten', zegt Sterba. 'Dankzij hen hebben we het overleefd.' Zdenek Pelc, de toenmalige eigenaar, besloot ondanks de afname van de vraag door te gaan met vinyl. 'Hij was geen visionair hoor. Meer iemand met gevoel voor zaken.' Maar ook hij kon niet voorzien dat het warme geluid van vinyl een comeback zou gaan maken.

    Sterba gaat voor naar een kamertje waar stevige drum & bass klinkt. Hier staat Vojta Roupa met zijn hippe baard aan het embryonale begin van het productieproces. Roupa zet digitale muziek over op een analoge staal- en koperplaat. De groeven kan hij nauwkeurig bekijken door een microscoop; de frequenties werkt hij bij via een mengpaneel. Hij en zijn collega's werken om de beurt 's nachts door. Een dienst duurt acht uur. 'Langer niet hoor. Als je deathmetal doet, ga je na een paar uur door de microscoop turen heel rare dingen zien.'

    Nikkelbad
    [​IMG]
    De vinyl masterplaat wordt gewassen. © Fabian Weiss


    Verderop staan drie kerels met latex handschoenen de gloeiend hete schijven af te spoelen in een nikkelbad. Het koperen origineel wordt zo verveelvoudigd tot twintig dunne 'negatieven', een soort zilverkleurige matrijzen. Uit één matrijs kun je vervolgens duizend geperste lp's halen, legt Sterba uit. Voor de arbeiders is het goed oppassen. 'Je kunt je vingers aan de randjes openhalen.'

    In de loods liggen hoge stapels albumhoezen klaar om in de laatste fase om het vinyl te worden geschoven. 'Zie je die hoezen daar?', vraagt Sterba terwijl hij zijn best doet om niet al te nerveus te klinken. 'Dat is het nieuwe album van U2. Geen foto's maken hoor. Hij komt pas op 1 december uit. We hebben een heel veiligheidsprotocol om te voorkomen dat hij uitlekt.'

    De laatste stop is de sissende en stampende persmachine van Eva Bartunková. Ze houdt van haar baan, knikt ze. 'Maar mijn dochter gaat dit echt niet van mij overnemen. Het is veeleisend werk, de druk is hoog. Onder het communisme werkte ik acht uur per dag, nu soms wel twaalf uur. De jonge generatie wil geld verdienen zonder er iets voor te doen.'

    Dan is ze weg. Achter haar wandelt een handjevol collega's naar buiten voor een sigaret.

    Bron: volkskrant.nl
     
    Saman, rainbow, PuNkEnStEiN en 7 anderen vinden dit leuk/interessant.
  2. Ah, mooi verhaal Ad, bedankt.:top:
     
    Ad Verschoor vindt dit leuk/interessant.
  3. En dan te bedenken dat Tsjechië ook zo'n beetje de grootste platenspelerproducent is (en dan bedoel ik niet die goedkope plastic rotzooi die je bijvoorbeeld vaak ziet bij o.a. de Mediamarkt; daar verniel je je platen mee)...
    Leuk hoor! :)
     
  4. Deze foto stond boven het artikel in De Volkskrant over de platenfabriek in Lodenice.
    lodenice.jpg Manuela Votipka, Tamara Vrosevic en een collega controleren de kwaliteit van een plaat. © Fabian Weiss
     
    Saman en henniekootstradekiel vinden dit leuk/interessant.
  5. kuurgast

    kuurgast Donateur

    Platenfabrikant GZ Media zag winst in 2020 stijgen

    In tegenstelling tot veel andere bedrijven zag de Tsjechische vinylplatenfabrikant GZ Media de winst in 2020 stijgen tot CZK 873 miljoen, meldde nieuwssite Seznam Zprávy maandag.

    Het bedrijf is momenteel de nummer één platenproducent ter wereld en plant verdere uitbreiding in de toekomst.

    Bron english.radio.cz
     
  6. cor

    cor

    vandaag een hele stapel oude lp,s in de de vuilnisbak gemieterd.
     
    Pelhřimov vindt dit leuk/interessant.
  7. Pelhřimov

    Pelhřimov Donateur

    Cor, wat zonde...
     
  8. cor

    cor

    heb er maanden mee lopen leuren. geen belangstelling, dus.........
     
  9. wow, wat bijzonder en interessant, ik wou wel eens een kijkje nemen in die fabriek.
    ik ben gek op lp's.
    Zou je er op de bonnefooi heen kunnen om er te kijken?
     
  10. Misschien kan je een mail sturen in het Engels (of Tsjechisch) om te vragen of dat kan.
    Contactgegevens voor vragen en bestellingen
    Voor cd / dvd / print: RFQ@gzmedia.cz
    Voor vinyl: vinyl@gzvinyl.com
     
    kuurgast en Ad Verschoor vinden dit leuk/interessant.
  11. bedankt, als ik weer in Tsjechië ben neem ik contact met ze op. Je weet maar nooit.
     

Deel deze pagina