[Josef]

Op 30 april is het altijd 'Pálení čarodějnic' in Tsjechie. Naar ik begrepen heb het verbranden van de 'heksen', gelukkig tegenwoordig met poppen. Veel mensen maken een groot vuur en stoken alle rommel uit de tuin etc. op en zetten soms een heks, als pop op de 'brandstapel'. Ik vroeg me af waar dit gebruik vandaan komt. Het lijkt me een soort vreugdevuur voor de lente, of het verdrijven van boze geesten...

Afgelopen zaterdag waren mijn vriendin en ik bij een lokale Pálení čarodějnic in Vysocina. Erg gezellig, iedereen komt samen om het vuur, drinkt een pivootje en roostert worst of vis.

Het verbaasde me dat hier op het forum nog nooit over geschreven is (of ik zoek niet goed). Wie heeft er hier ook leuke ervaringen/herinneringen aan?

Se pozdravem,
Josef

[Pelhřimov]

Josef, ik heb er nog nooit van gehoord.
Maar ik weet wel dat er bijvoorbeeld in Pelhrimov een spokenmuseum is, en in een ander bericht ergens op het forum werd ook over zo'n museum gesproken, dus ze hebben wel iets met spoken in Tsjechië.

Jeanne

[Miloš]

Deze nacht heet eigenlijk Walpurgisnacht en het gebruik is naar alle waarschijnlijkheid in Duitsland ontstaan en word al sinds de Kelten gevierd als overwinning van het licht op de duisternis.

In onze streken (rond Vodňany en Zuid Bohemen) is het een herdenking aan de vroegere heksensabbats op de vooravond van het naamfeest van de heilige Walpurgis (1 mei).

Er bestaat een legende die vertelt dat de heksen van de aardbol werden verbannen. Volgens het volksgeloof mochten ze gedurende één nacht in het jaar terugkeren voor een heksenfeest op de "Brocken", de hoogste rots in het Harzgebergte, gelegen op de voormalige grens tussen de twee Duitslanden. Hier staat het voor-christelijke Heksenaltaar, dezelfde plaats waar Goethe's Faust zijn ziel aan Leviathan, de Duivel verkocht.

Om zich tegen de heksen, die tijdens Walpurgisnacht aan mensen, vee en akkers onheil teweeg brachten, te beschermen, plantte men meibomen, zette men een bezem buiten en probeerde men met zweepgeklap, kruisen en klokkengelui en met verscheidene vuurhaarden de heksen te verdrijven.

De heksen (poppen) die verbrand worden zijn een waarschuwing voor eventuele “terug willen kerende” heksen.

De branden zouden tevens zover hun schijn reikt en waarnaar de rook trekt, voorspoed en gezondheid brengen voor mens en vee. Dit gebruik word op sommige plaatsen nog steeds gevierd, telkens in de nacht van 30 april op 1 mei.

[pepo]

Ik heb heel wat van deze 'Pálení čarodějnic' meegemaakt, maar wist niet, waar de oorsprong hiervan was. Volgens mij weten dat de meeste (vierende) Tsjechen ook niet. Het zijn gewoon eet, drink en dansfeesten tot diep in de nacht, vaak door lokale vereinigingen of restaurants georganiseerd. Als je 's nachts rondkijkt, zie je overal vuurtjes in de naburige dorpen.
Milosi, bedankt voor de duidelijke voorlichting.

[moesti]

Páleni čarodějnic lijkt me een heel leuke belevnis.

Klinkt misschien eens origineel tegenover de politie voor wie op 30 april met dat excuus en in een zekere feeststemming één of ander zou willen opstoken in de tuin.

Grapje want bij ons valt al lang geen "Vuurke Stook" meer te beleven. Bij ons in België is dat strafbaar, hoe dan ook. Hoe zit het trouwens in Tsjechië met de milieunormen voor storten van afval of verbranding ?

Wegens de hoge vuilnisbelasting krijgt het beleid daardoor wel een apart geurtje : er zijn spijtig genoeg heel wat mensen die sinds het ingaan van het verbod bij duisternis namelijk alles opstoken wat maar enigszins door de "allesbrander of de stookketel van het achterhuisje kan passeren...

Velen betitelen ons al als "het lelijkste land". Soms denk ik : moet het hier nu 's avonds ook nog naar plastiek stinken ?

[Josef]

Heel leuk om te lezen waar het gebruik waarschijnlijk vandaan komt. Gelukkig wordt het huisvuil niet verbrand, maar gewoon hout, papier en misschien wat textiel.

In Nederland zou ik niet zo snel een vuurtje gaan stoken, we wonen binnen de bebouwde kom. Wonen te veel mensen in de buurt.

Se pozdravem,
Josef

[Freddy2005]

DE HEKSENVERBRANDINGEN
Deze vallen in de nacht vóór de naamdag van de heiligen Fillipus en Jacobus, de nacht van 30 april op 1 mei, één van de magische nachten. Rond middernacht hadden boze geesten uitzonderlijk veel macht, terwijl juist deze nacht ook zeer geschikt was voor het zoeken van schatten. Schatzoekers beschermden zichzelf tegen het kwaad door bloeiende varens, gewijd krijt, een hostie en andere zaken bij zich te hebben. De bevolking geloofde verder, dat er veel heksen door de lucht vlogen, die zich verzamelden voor hun heksensabbat. Hier komt de naam Heksenverbrandingen vandaan. De heksen smeerden zichzelf in met toverzalfjes, om te kunnen vliegen. Als bescherming tegen de rondvliegende heksen stak de bevolking vuren aan op hoogliggende plaatsen in het landschap. In sommige streken worden bepaalde heuvels al eeuwenlang voor dit doel gebruikt. In de loop der tijd groeiden de jaarvuren uit tot de huidige festiviteiten, waar kinderen nog steeds brandende takkenbezems de lucht in gooien om de heksen op hun bezems te zien vliegen.

bron:turistik.cz/nl

[loek]

Wij hebben twee heksenverbrandingsfeesten meegemaakt. Eentje in Vysoke, waar de verbranding vooraf werd gegaan door een lampionnenoptocht van kinderen, voorafgegaan door de plaatselijke muziekkapel. We gingen daar inderdaad naar een hooggelegen plaats, waar je ook omliggende vuren kon zien. De brandweer was erbij. Het vuur was erg groot aangelegd en uiteraard werden er ook worstjes geroosterd. In Ponikla hebben we een heksenverbanding meegemaakt op het (hooggelegen) voetbalterrein. Daar waren veel kinderen die fakkels gingen aansteken. Volgens dorpstraditie werd door de volwassenen weer stevig ingenomen. Ook daar weer volop gelegenheid worstjes te roosteren en eten. De brandweer heb ik daar niet gezien. Als bezorgde nederlander toch even met een schuin oog naar de met vuur spelende kinderen gekeken. De traditie leeft dus in het Reuzengebergte zeker!

[Verbeij]

Wat ik van mijn Tsjechische vriendin begreep is het ook het afscheid van de winter. De heksen worden symbolisch met de winter vergeleken.

[PuNkEnStEiN]

Wij waren 30 april in het dorpje Všelibice, niet ver van Liberec en Turnov. Daar stond de brandstapel al dagen tevoren klaar, inclusief pop. We hadden geen flauw idee waarvoor het was (nu dus wel!) en hebben helaas geen foto van de brandstapel voor hij op de 30e in de fik ging.

Maar we hebben wel deze foto...