[Elke]

Woorden als 'kerk', 'melk' en 'wolf' lijken in de uitspraak vaak 'stiekem' een extra lettergreep te hebben: er wordt een toonloze e gehoord na de l of de r ('kerruk', 'melluk', 'wolluf'). Die extra klinker wordt door taalkundigen de 'svarabhaktivocaal' genoemd, een term uit het Oudindisch die aangeeft dat twee medeklinkers door een klinker worden gescheiden. In het Nederlands is dat in het verre verleden in meer gevallen gebeurd; zo komen we bijvoorbeeld aan de e in 'vogel' en 'zwager'.

Is het fout of onbeschaafd om 'kerk' als [kerruk] en 'melk' als [melluk] uit te spreken? Nee: er is niets mis mee. De extra klank is juist ontstaan om de uitspraak te vergemakkelijken, dus het zou raar zijn als mensen die gewend zijn die klinker uit te spreken ineens hun best gaan doen om die te vermijden. Alleen in heel formele contexten doen sprekers nog weleens hun best om geen svarabhaktivocalen in te voegen.

Bron: Taalpost

Ik las dit stukje zojuist in mijn Taalpost. Het deed me sterk denken aan de vocaal (doffe e-klank) die je in het Tsjechisch plakt tussen een cluster van medeklinkers, alez als er daar een l of r voorkomt. Maar heel zeker ben ik daar niet van, aangezien in het Nederlands volgens dit artikeltje de doffe e-klank achter de l of r komt, terwijl ik eerder denk dat die er in het Tsjechisch vOOr komt. Zo zou ik eerder `zmUrzlina` zeggen ipv `zmrUzlina` en `BUrno` ipv `BrUno`. Of ben ik weer es mis? Het zou anders wel logisch zijn dat het Tsjechisch ook de svarabhaktivocaal heeft, aangezien die dus uit Indie komt en dan zou je kunnen zeggen dat de Roma`s die meegepakt hebben en in het Tsjechisch geintroduceerd hebben. Altijd maar klagen over de Roma`s, nee hoor!! Zij maken de Tsjechische taal makkelijker!!!!

[Lisa F.]

Volgens mij heb je het nog aardig in de smiezen allemaal . En weer een mooi woord erbij geleerd, alleen ben ik bang dat het me niet gaat lukken om het te onthouden...

[Mus]

't is wel wat anders in het Nederlands, want die 'e' achter de 'r' in een woord, dat gebeurd veel door mensen die geen rollende-tong-'r' kunnen maken. Dat zijn dus iig. alle Rotterdammers (die maken de Rotterdamse keel'r') en Gouwenaars. : ).
De Tsjechen hebben absoluut geen moeite met het maken van een puntje-van-de-tong-'r'. Maar ik hoop dat het een algemeen-indo-europese vocaal is, en dus ook Tsjechische, want 't is een mooi woord.

[Elke]

Ik kan ook geen rollende r uitspreken (Franse invloed denk ik), maar ik zeg nu ook weer niet kerUk en van die toestanden. (Ik denk dat dat vooral mensen zijn die te lui zijn om 2 medeklinkers na elkaar uit te spreken). Bovendien gaat dat ook niet op voor de clusters met een l. Ik ga er mij es verder in verdiepen...

[Macek]

In Amsterdam is het nog erger, vooral de verkleinwoorden, bv. kerkie, hempie, broekie raampie enz en als het op een ie eindigd dan gebruiken echte oude mokemers expres een je, bv familie=familje en koffie=kofjen.
Hoe noemen we dit?

[Elke]

Macek schreef:

Hoe noemen we dit?

Boerentaaltje?

[Gorrit]

Macek schreef:

In Amsterdam is het nog erger, vooral de verkleinwoorden, bv. kerkie, hempie, broekie raampie enz Hoe noemen we dit?

Arie ???

[dieter]

Macek (en anderen),

Een 'i' is in de regel een verlengklank die een klinker langer maakt, net als de 'j' (en eveneens de 'e'). Kijk maar naar de 'ei' en de 'ij'. Vroeger waren dit twee verschillende klanken, de 'ei' als 'ei' maar de 'ij' als 'ie'. In een aantal Nederlandse dialecten en in de Limburgse taal kom je dit verschil nog tegen. Die twee klanken zijn naar elkaar toegegroeid terwijl de 'i' en de 'j' die vroeger vaak de zelfde functie vervulden ('Johannes' bijvoorbeeld geschreven als 'Iohannes') in het Nederlands iets uit elkaar gegroeid zijn.
Dat gebeurd in de beste huwelijken en in de taal ook.

Maar de 'j' in 'familie' komt meer voor, en hierbij verwijs ik alweer naar het Limburgs maar ook naar bijvoorbeeld het Duits en die talen zijn hoe erg men het wellicht ook zal vinden toch ernstig verwant.

En dan nog een ding: niet alles werd altijd uitgesproken als het neergeschreven werd: vroeger schreef men bijvoorbeeld in de vierde naamval 'den' waar wij nu 'de' schrijven en als we oude teksten uitspreken zeggen we dus ook 'den' terwijl ze vroeger gewoon ook al 'de' zeiden.

Lange verhandeling over de Nederlandse taal, en dat op een Tsjechisch forum...
Maar goed, het Tsjechisch is wellicht de rijkste taal aan svarabhaktivocalen.

Groet Dieter

[pepo]

interesant onderwerp, maar het blijft tollen rondom het uitspreken van drie of meer medeklinkers in een woord, achter elkaar. De Tsjechen hebben er geen moeite mee. Eigenlijk begin ik er geen moer van te snappen, voor de gewone mens, zoals ik, is de linguistic transparancy een beetje zoek. Of zie ik het verkeerd?

Dit hebben wij al een keer gehad. Het ging om Vrchlabi, hoe spreek je dat uit. Kijk hier naar mijn bijdrage van toen:

http://www.tsjechie.net/board/f33/ui...?highlight=krk

[Elke]

krk is dan [KeRK], Vrchlabi is dan [WeRGLABBIE], strč is dan [STeRČ].

Dit komt dus uit het stukje van Pepo in dat andere topic en dat was eigenlijk wat ik me afvroeg. Dus in het Tsjechisch komt de doffe e-klank voor de r of l, terwijl dat de svarabhaktivocaal in het Nederlands er achter komt.
Het spijt me dus mensen, geen svarahaktivocaal in het Tsjechisch, we zullen dus een andere naam moeten zoeken. Tenzij natuurlijk de definitie van sv... zegt dat de doffe e-klank ervoor OF erna kan komen, maar dat moet ik nog es uitzoeken.