[Smajlík_M]

Misschien, ter aanvulling, een kleine historische correctie:

Het idee, dat Tsjechie door oorspronkelijk door Slavische volkeren bewoond is, is niet geheel juist: Na de Keltische periode, werd het gebied door de Germaanse volk de Markomannen bevolkt. Daarna kwamen de Slavische volken het gebied binnendruppelen....

Het is niet juist te veronderstellen dat bij zo'n 'volksverhuizing' de hele voormalige bevolking in een klap verdween en werd vervangen door een nieuwe groep. Het gaat heel geleidelijk. Het kan zijn door een oorlog (eerder een opstootje, want je hebt het in zo'n geval maximaal slechts over een paar honderd man) of dat men een nederzettinkje bouwt en begint te handelen met de lokale bevolking. Zowel in het eerste als tweede geval, heb je voreg of laat ook vermenging door huwelijken. Een precentage van de oorspronkelijke bewoners blijft achter en gaat min of meer op in de nieuwe groep.

De germaanse stammen zijn eigenlijk ook nooit verdwenen uit Tsjechie. Later in de middeleeuwen, vanwege de economische opbloei (bijv de zilvermijnen, maar ook asl gevolg van de pest, was er een tekort aan arbeidskrachten en diegenen die overleefden floreerden vanwege het vele werk dat voorhanden was), had je dus altijd een uitwisseling van Duitsers en Tsjechen. Vanwege de politieke verhoudingen (eerst onderdeel van het Heilig Roomse Rijk - Duitsland dus - en later het Habsburgse Rijk - Oostenrijk - was de Duitse/Oostenrijkse symbiose meer dan logisch.

Een Duits-Tsjechische samenleving is historisch gezien dus veel 'juister' (ondanks incidenten het verleden waarin de culurele en soms religieuze verschillen tussen beide groepen gepolariseerd werden) dan te spreken over een puur Slavisch(=Tsjechisch) Tsjechie, wat slechts het geval is geweest na 1945. Door de eeuwen heen, is dat dus maar een fractie in de tijd.

[Rena]

Smajlík_M schreef:

Misschien, ter aanvulling, een kleine historische correctie:

....(eerst onderdeel van het Heilig Roomse Rijk - Duitsland dus - en later het Habsburgse Rijk - Oostenrijk - was de Duitse/Oostenrijkse symbiose meer dan logisch.

Hier moet ik weer jou corregeren.
Het eerste Heilige Roomse Rijk ontstond bij Romijnen door het christendom als officieel geloof aan te nemen. Dat viel eerst in twee delen (Oost en West) en later helemaal uit elkaar.
Het tweede Heilige Roomse Rijk was een verband tussen alle christelijke landen van Europa met als één van doelen christendom te versprijden in de tijd wanneer delen van huidig Dutsland nog niet christelijk waren.
Jouw opmerking slaat meer op Derde Rijk - droom van Adolf Hitler. Daar klopt ook die symbiose tussen Duitsland en Oostenrij. Hoewel Oostenrijk na de strijd met Pruisen in 1866 (440 000 man in totaal) geen deel nam aan vereenigd Duitsland.

Verder is belangrijk niet te vergeten dat het land niet van inwoonende mensen was. Gewone mensen hadden toen niets te vertellen, noch in het Tsjechisch noch in het Duits. Koningen en adelijke families bepaalden alles. Van 9de eeuw is het land (huidige grenzen) in handen van Tsjechische hertogen en later koningen geweest en dat is meerdere malen vastgelegd en erkend. Door de eeuwen heen was het vaak veel meer. Soms bedrijgend meer.
Toen arme maar strijdlustige Habsburgse Rudolf l. om 1273 gekozen is tot koning van het Heilige Roomse Rijk verhuisde hij uit Zwitzerland naar toegeeigend Ostenrijk. Door hem te kiezen boven een sterke Tsjechische koning Premysl Otakar ll. wilden resterende landen in het Heilige Roomse Rijk het machtevenwigt in Evropa te herstellen.
Zo zie je dat geschiedenis vaak door toeval in elkaar zit.

Het verhuizen van Sudeten Duitsers na 1945 (en er zijn veel minder na de oorlog geweest dan 3,5 miljoenen in 1938) was in de optiek van nationale en internationale politiek een pragmatische oplossing. In de optiek van losse mensenlevens was het vaak een onverdiende tragedie. Maar zo gaat het altijd bij een collectieve schuld vraag.

Rena

[Smajlík_M]

Rena schreef:

Jouw opmerking slaat meer op Derde Rijk - droom van Adolf Hitler

Nee Rena, dat is geheel niet het geval: Het ontstaan van het Heilige Roomse Rijk is hier even niet van belang, waar ik wel echter op doelde is dat Bohemen is al vanaf heel vroeg onder invloed geweest van de Duitse keizers (de moord op Vaclav door zijn broer Boleslav, was juist het gevolg van de onenigheid of dat Bohemen een vazalstaat van de Duitse keizer moest zijn). Vanaf 11e eeuw was die invloedssfeer wel degelijk afgedwongen.

Vergeet niet, dat koning Karel IV als een der Duitse keurvorsten werd gekozen om Keizer van datzelfde Heilig Roomse Rijk te zijn (en dus Praag even de hoofdstad van dit rijk was).

M.a.w. sinds het binnentrekken van de Slavische stammen, is er altijd een aktief contact geweest met de Duitsers (Germanen) en na het uiteenvallen van het Groot Moravisch Rijk (wat politiek-historisch ook weer niet overdreven mag worden) is de invloedssfeer sinds de 10e eeuw altijd Duits geweest - hetzij vanuit het (Duitse) Heilige Roomse Rijk, later vanuit de Habsburgse hoek.

Waar uiteindelijk de adel vandaan kwam, is op zich niet relevant over de vraag hoe de ethnische of culturele samenstelling van een land is/was. De koningen van Zweden stammen af van de Franse adel, maar daarmee is Zweden niet Frans. Tsjechische Premyslieden stierven weliswaar omstreeks 1305 uit, Jan Lucenbursky - vanwege zijn huwelijk met Eliska Premyslovna - en zijn zoon Karel IV waren dus ook eigenlijk "import" maar de populatie was en bleef Tsjechisch- én Duitstalig (sla de kronieken van de stadsbesturen er maar op na).

De Duitse cultuur is dus een hele lange tijd (eigenlijk altijd al) wel degelijk onderdeel geweest van de regio Bohemen. En een verwijzing naar die ene gefrustreerde Oostenrijkse schilder Adolf H. had ik helemaal niet eens in gedachten.

En om nog terug te komen op het ontstaan van het eerste Heilige Roomse Rijk, dat werd pas gesticht door Karel de Grote rond 800, en niet tijdens het bekeren tot het christendom van het Romeinse Rijk in 324.
Dit rijk van Karel de Grote viel na zijn dood inderdaad (ook) uitelkaar, maar de kroon van dit keizerrijk verbleef op de Duitse zijde, zodoende dit dus uiteindelijk een (puur) Duitse politieke bond werd, en niet een rijk van alle christelijke landen van Europa.

[Corrie]

Michal en Rena, ik vind deze uiteenzetting interessant en heb hem met veel aandacht gelezen.Dank jullie wel.

[Gerrit Fortuin]

Het wordt alleen maar interessanter, niet dat het iets veranderd aan de feiten, maar de geschiedenis van (oost-) europa blijft een mooi verhaal. Bedankt voor de gedetailleerde uitleg.

[Smajlík_M]

Gerrit Fortuin schreef:

... de geschiedenis van (oost-) europa blijft een mooi verhaal.

voordat iemand gaat protesteren; ....midden-europa...

inderdaad, volksverhuizingen heb je bijna door heel europa (c.q. wereld) gehad, maar midden-europa was - vanwege haar ligging uiteraard - wel vaak een kruispunt met geregelde binnenmarcherende legertjes, politieke brandhaardjes, oorlogen, en dus voor 'historici' smullen geblazen.

daardoor (maar dat heb ik al hierboven vermeld) is een ethnische homogeniteit, zoals die er thans lijkt te zijn, helemaal niet in overeenstemming met de eeuwenlange geschiedenis van Tsjechie (Bohemen).

[Rudolf]

Maandagavond om 21.45 uur komt op Duitsland 1 het programma ’Hitlers letzte Opfer’.

Over de vlucht en verjaging van Duitsers uit het oosten van Europa, tegen het einde van WO II . Of beter gezegd: Midden-Europa. In de 45 minuten durende documentaire worden er voorbeelden gegeven uit Koningsberg, Lodz, Breslau, Praag en Brno. Zo krijgen 20.000 Duitsers in Brno 24 uur de tijd om de stad verlaten. Een Tsjechische ooggetuige vertelt, dat hij tijdens de oorlog tegen de Duitsers vocht, maar dat hij moeite had met het (op geweldadige wijze) verjagen van Duitse gezinnen.

[Beruska]

Uit Nederland werden ook Duitsers weggestuurd, maar het waren er relatief weinig. . . al telt iedereen voor een.
Citaten uit programma Andere Tijden:

Vijandelijke onderdanen zijn 'natuurlijke personen, die onderdanen zijn of te eeniger tijd na den tienden Mei 1940 zijn geweest van een vijandelijke staat.' Verreweg de meeste Duitsers die voor de oorlog in Nederland waren komen wonen hadden nog steeds de Duitse nationaliteit; er was geen aanleiding geweest te naturaliseren of men had het geld er niet voor. Voor de 'vijandelijke onderdanen' gold dat ze een ontvijandverklaring moesten aanvragen bij de afdeling rechtspraak van het Nederlands Beheersinstituut. Kon de betreffende 'vijand' niet aantonen te hebben voldaan aan eerder genoemde voorwaarden dan kon hij worden opgepakt door de Vreemdelingenpolitie.
Alleen Duitsers die voor 1940 Nederland binnen zijn gekomen en zich als een oprechte vriend van Nederland hebben gedragen en Duitsers die aan het Nederlands binnenlands verzet hebben deelgenomen hoeven niet te vertrekken.
Het uitvoeren van de plannen de ongewenste Duitsers uit te zetten komt erg langzaam op gang en er ontstaat binnenlands verzet tegen de uitwijzingen.
De Engelsen blijven ook in 1946 terughoudend reageren op de Nederlandse plannen omdat men al genoeg te stellen heeft met de miljoenen vluchtelingen uit Oost-Europa.
Ondanks het feit dat de geallieerden hebben gezegd slechts weinig Duitsers te willen opnemen, wordt het beleid doorgezet. De nieuwe minister van justitie, Van Maarseveen zegt in het najaar van 1946 nog steeds 17.000 mensen uit te willen zetten. Voor een belangrijk deel heeft dit te maken hebben met de nog altijd aanwezige anti-Duitse stemming.

Op 10 september 1946 gaat in Amsterdam de uitwijzing van de Duitsers uit Nederland dan toch 'officieel' van start. Door de contacten met de Engelsen heeft deze operatie de codenaam Black Tulip gekregen. Mannen, vrouwen en kinderen worden in het holst van de nacht van hun bed gelicht en mogen vijftig kilo bagage en honderd gulden meenemen. Achtergebleven huisraad wordt ondergebracht bij het Nederlands Beheersinstituut. De goederen worden verkocht omdat de goederen en vermogens van 'vijandelijke onderdanen' volgens het Besluit Vijandelijk Vermogen aan de staat toevallen.

Op 26 juli 1951 is de staat van oorlog met Duitsland beëindigd en worden Duitsers niet langer als vijand van de staat gezien.
In totaal zijn 3691 Rijksduitsers na de oorlog het land uitgezet.

[Beruska]

In Tsjechie ging het er wat harder aan toe. . .

Die Vertreibung der Sudetendeutschen, von dem tschechischen Exil-Präsidenten Edvard Benesch aus dem Londoner Exil geplant und vorbereitet, begann unmittelbar nach Kriegsende, im Mai 1945. Die kommunistisch geführten tschechischen Nationalausschüsse und die Terrorgruppen der Roten Garden begannen in einer ersten Phase mit massenhaften Misshandlungen und Morden, Austreibungen, Vergewaltigungen und Einweisungen in tschechische Konzentrationslager (die tatsächlich offiziell so hießen). Bis zum Ende der Potsdamer Konferenz der Siegermächte am 2.8.1945 waren bereits etwa 750.000 Sudetendeutsche "wild" vertrieben worden oder geflohen. Der regionale Schwerpunkt dieser frühen Vertreibungen lag in Nordböhmen und in Südmähren, wo die Entfernung nach Sachsen und Niederösterreich nicht groß ist, sodass die Menschen einfach zu Fuß außer Landes gejagt werden konnten.

In den Monaten nach der Potsdamer Konferenz der Siegermächte, also zwischen September und Dezember 1945, gab es zunächst nicht viele neue Vertreibungen. Die mehrdeutigen Formulierungen von Artikel XIII des Potsdamer Protokolls enthielten eben auch eine Art Moratorium für weitere Vertreibungen, die dann ab Januar 1946 mit voller Wucht und systematisch organisiert wieder einsetzen. Das Jahr 1946 war die eigentlich Hauptphase der Vertreibung.

Von Januar bis November 1946 wurden über 1.000 Eisenbahnzüge mit durchschnittlich je 1.200 ausgeplünderten sudetendeutschen Männern, Frauen und Kindern vollgestopft und in das besetzte Deutschland verbracht. In den eineinhalb Jahren von Mai 1945 bis Dezember 1946 wurden ziemlich genau 2,8 Millionen der bis dahin im Lande lebenden 3,2 Millionen Sudetendeutschen vertrieben. Etwa 250.000 konnten in der Heimat bleiben - oder mussten bleiben, weil sie Fachkräfte waren und die CSR nicht auf sie verzichten wollte. Aber auch sie wurden enteignet und viele von ihnen wurden innerhalb der Tschechoslowakei verschleppt. Nach neuesten Untersuchungen kamen ungefähr 165.000 Sudetendeutsche direkt bei der Vertreibung ums Leben, weitere ca. 105.000 starben nach der Vertreibung an den Folgen derselben in den Aufnahmegebieten, insbesondere an Hunger, hungerbedingten Krankheiten und mangelnder ärztlicher Versorgung. Von den in der Heimat verbliebenen Sudetendeutschen verließen später rund zwei Drittel als Aussiedler das Land.

[dieter]

Kukel en anderen, lees verder de VZ Prager Volkszeitung het twee wekelijks blad voor de laatste Sudeten Duitsers in Tsjechië.